Waarom werkt het kantoor van MSP's niet meer?

De echt grote bedrijven hebben het probleem. Op dinsdag en donderdag wil men niet naar kantoor, want het is te druk. Dan moeten ze vechten om een werkplek. En op maandag, woensdag en vrijdag willen ze niet gaan, want dan is er ruimte. Ik zeg niet dat die niet verhuurd zijn, dat zijn ze wel. Maar het grootste deel van de tijd staan ze heel veel energie weg te slurpen. En dat is heel erg zonde. Mr. Green is eigenlijk de eerste fractional office aanbieder waar je tijd huurt. Dus bedrijven zeggen, we zijn maar drie dagen in de week op kantoor, dus regel voor mij die drie dagen kantoor en doe er voor de rest mee wat je zelf wil. We hebben heel veel bedrijven worden, met name junior posities, worden nu gewoon stopgezet vanuit het feit van, nou we zien nu met Claude Cowork of GPT of Gemini of Perplexity of één van die andere natuurlijk geweldige tools. Dat we kijken van, hé wacht even, waar we vroeger heel veel tijd mee bezig waren om iets te creëren, kunnen we nu heel snel maken. Rogier, ik heb eigenlijk even een out-of-the-box vraag aan jou. Jouw line of business is denk ik best wel heel erg veranderd sinds de hele coronacrisis, kan ik me zo voorstellen. Klopt. Kun je daar eens iets over delen? Ik ben hotelier, of tenminste ik ben opgeleid als hotelier op de hotelschool. Ik heb dus eigenlijk 20, 25 jaar allerlei posities binnen hotelierie bekleed. Ik heb in 2004 samen met een toenmalig collega een eerste hotel gekocht en een hotelketen van gemaakt. Het was eerst centenhotels, daarna pillowshotels geworden. Daar heb ik in 2018 mijn aandelen van verkocht. En toen ben ik wat gaan investeren in wat techbedrijf. Want ik vond hotellerie, dacht ik van nou, dat is heel hard werken en heel erg leuk. Maar wel heel cyclies. Dat was het laatste volgende als eerste leeg, zei ik altijd voor de gein. Met de kredietcrisis of met allerlei andere zaken. Of met de COVID-crisis. Nou gingen hotels natuurlijk ook op slot. Alleen, ik was in het begin 2020, ben ik CEO geworden van Penta Hotels in Frankvoort. Dat was 1 februari 2020. Ik zeg dat tegen iedereen, dat was een prachtige maand. En toen brak natuurlijk Covid uit. Ja, ik wou zeggen. Dan konden we in heel Europa al die hotels sluiten. Maar wat eigenlijk wel de rode draad is in al die jaren, is wat we altijd in hotelerie doen, is we zijn altijd bezig met optimale bezetting van vastgoed. Ook in restaurants. Ik keek altijd welke bezetting hadden we gisteren. Dus als we met pentahotels bijna... vijfduizend hotelkamers hadden. Hoeveel waren er gisteren bezet? Hoeveel mensen sliepen in die kamers? Hoe lang verbleven die? Wat voor prijzen betaalden zij? Hoeveel daarvan gingen ontbijten? Hoeveel daarvan zagen we s'avonds in de bar? Dat zijn allemaal metrics waar je als hotellier eigenlijk gewoon op een gegeven moment die bakker erin. Dat gaat zeg maar in onze muscle memory. Een kamer in nacht leeg kost gewoon geld. Exact. Maar een kantoorruimte in nacht leeg kost ook geld. En een studio die niet wordt gebruikt kost ook geld. En wat we daarmee dus eigenlijk doen, is we kijken altijd... En dat is misschien een soort van... Nou, hoe moet ik dat noemen? Beroepsdeformatie geworden. Ik kijk eigenlijk bij alles van wordt het wel gebruikt? Nou, nu helemaal weer in een tijd zitten waarin deeleconomie steeds belangrijker wordt en goederen schaarster worden, ruimte schaars, energie nu schaars. In Utrecht, als je nu een nieuw huis bouwt, krijg je geen aansluiting meer op het net. Moeten wij dus misschien wat proactiever en überhaupt actiever omgaan met welke middelen we tot onze beschikking en hoe kunnen we die optimaal inzetten. Dat is eigenlijk wel iets wat bij mij in rode draad is in alles wat ik tot nu toe heb gedaan, zowel in mijn hotelleven als in mijn investeerdersleven en waar ik nu mee bezig ben met NetOS voor de kantoorwereld. Hoe zorgen we ervoor dat goederen, tijd, diensten ruimte zo optimaal mogelijk wordt ingezet. Dus op een postzegeltje als Nederland is het nog best een uitdaging. Is dat ook een thema wat past bij de aanstormende generatie op de werkvloer? Ik denk van wel. Ik denk van wel, want als wij het hebben over tijd. Tijd is het meest schaarste goed wat we hebben. En ik zie het aan mijn eigen kinderen, die dan Gen Z zijn, volgens mij. Die gaan heel andersom met bezit, die gaan andersom met tijd, die gaan andersom met middelen. Kijken heel erg naar nu en ook wel naar de langetermijn. Maar hebben daar denk ik toch een wat andere insteek in dan dat, bij wijze van spreken, mijn generatie uit de jaren zeventig heeft. Dan wat wij hebben. Ik ben dan niet zeventig generatie, tachtig. Nee, maar ik denk dat het niet heel veel scheelt. Ik bedoel, uiteindelijk gaat het erom dat... Toen zijn we nog wel redelijk opgevoed als hamsters om zoveel mogelijk dingen te verzamelen en dat vooral van onszelf te hebben. En ik denk dat de generatie die nu komt daar wel met een kritische bril naar kijkt. En ik ben er eigenlijk wel enthousiast over. Ik vind het eigenlijk wel cool hoe zij ernaar kijken en hoe zij hun tijd willen indelen. hoe ze hun ruimte willen indelen. En ja, luister, zij hebben ook te dealen met de omstandigheden zoals ze nu zijn. Ja, precies. Dus wat dat betreft passen ze zich perfect aan, denk ik, aan de omstandigheden waar we ons vandaag in bevinden. Ik wil even met je inzoomen op het kantoorelement. Want ik kan me voorstellen dat bedrijven, wat ik best wel veel in de markt hoor op dit moment, dat ze echt wel moeite hebben om mensen ook weer terug naar kantoor te krijgen. Want wat dat betreft, de hele coronacrisis is een flinke herijking geweest in hoe we met onze kantoortijd omgaan. En laten we reëel zijn, als het zo noodzakelijk was om al je werk op kantoor te doen, dan zouden de mensen al wel weer terug zijn gekeerd naar kantoor. Dus we kunnen aan de ene kant heel hard trekken en zeggen van iedereen moet terug naar kantoor. Dus we moeten denk ik ook met onszelf afvragen, wat is de functie van kantoor en waarom komen mensen naar kantoor? Komen ze omdat ik jou verplicht, want jij bent mijn werknemer, dat kan. Alleen in Nederland gebeurt dat niet zoveel. In Nederland hebben we toch een beetje doorgeslagen autonomie gekregen in mijn optiek. Omdat er ook een arbeidsmarkt krabt is zeggen we even, nou weet je, ik durf een Hendrika niet te vragen dat je twee dagen in de week naar kantoor zou moeten komen. Zou ik dat misschien wel heel fijn zou vinden, want dan ben ik er ook, zijn onze collega's er ook. En dan kunnen we wellicht heel snel tot hele goede oplossingen komen. Teambuilding. Precies. Aan het werk, als wij met elkaar zitten bespreken we dingen toch weer even anders dan in een teamschool. Dus ik zie het nut van kantoor absoluut. Ik denk alleen dat we ons ook moeten afvragen of iedereen weer terug gaat naar vijf dagen kantoor en hoe noodzakelijk dat is. En dat is waar wij nu dagelijks mee bezig zijn. Wij proberen met NetOS, wat eigenlijk een office tech platform is, waar we hardware enabled SaaS maken. Dus we maken hardware die we installeren op werkplekken en toegangscontrole en signing en presentatietechnieken, om er eigenlijk voor te zorgen dat meerdere mensen die ruimtes kunnen gaan gebruiken op verschillende momenten. Waardoor het misschien best wel slim is om te kijken van hoe kunnen we dan ook meer ruimtes gaan delen. In plaats van zoals vroeger, jij hebt jouw bureau, ik heb het mijne. Jij bent misschien uiteindelijk effectief maar 16 uur per week op kantoor. Maar ja, een week bestaat uit 168 uur. Dat betekent dus dat 90% van de tijd dat bureau stof staat te happen, letterlijk. Ik vind mijn eigen plek toch wel fijn. Is ook fijn. Ik vind mijn eigen plek ook fijn. Zo autistisch als ik ben. Ik ook. En als ik in een hotelkamer kom, en voorheen reisde ik veel natuurlijk als CEO, dan kwam ik in een hotelkamer en dan ging ik eerst even mijn spulletjes neerleggen. Dan moest ik die kamer personaliseren. Ja, precies. Je bureau uitstallen. Ja, exact. En op het moment dat... Foto lijstje. Ja, en als we op vakantie zijn, doet iedereen dat ook. Dat is eigenlijk het beste knushuisje wat we nu de hele week hebben. Totdat we alles eruit halen, dan is het weer leeg. En dan heeft het die functie niet meer. En eigenlijk precies dat personaliseren wat jij nu benoemt, dat doen we bij NetOS. Dus wij personaliseren een werkplek. Dus het maakt niet uit achter welk bureau jij gaat zitten. Op het moment dat er een netlink van ons staat, die is geconnecteerd aan een monitor, aan een toetsenbord, aan een muis en aan jouw laptop. En jij bent van MSP Late Night, dan staat er mooi op jouw scherm... ...'Hi, Hendrika van MSP Late Night'. En dan komen op het schermpje de foto's van je gezin... ...of van je boot, of van je hond, of van wat je leuk vindt. En dan is het in één keer jouw gepersonaliseerde werkplek. Voor je thuis. Ja, en het klinkt heel banaal, maar dat is wel wat we prettig vinden. En op het moment dat we dat dus op maandag en dinsdag voor jou doen en voor mij, omdat wij toevallig in een team zitten, maar op woensdag, donderdag en vrijdag zijn we er niet. Nou, dan mag iemand anders in die werkplek zitten en neemt hij dus die identiteit aan van de gebruiker die er dan werkt. En op die wijze kunnen we dus veel effectiever met werkplekken omgaan, want dat is, menen wij, een hele belangrijke stap in het verder efficiënt en effectief maken van kantoorruimtes. Ja, want denk je dat de manier waarop wij naar kantoorruimtes kijken, dat die eigenlijk gewoon kapot is? Is het een ouderwetse gedachte? Nou, dat laatste zeker. Kijken of die kapot is, dat weet ik niet. Ik denk dat we moeten oppassen om niet alles over een kant te scheren. Een vriend van mij heeft een advocatenkantoor. Die zeggen gewoon, wij zijn gewoon vijf dagen met elkaar op kantoor. Of wanneer je architect bent of notaris. Er zijn bepaalde... doelgroepen die echt nog wel fulltime op kantoor zitten. Alleen Nederland heeft zo'n grote serviceindustrie, ondersteunende industrie, en daarvan kunnen heel veel mensen werken op verschillende plekken. En ik denk als we doorgaan met En vaak is ook het aanbod op die manier ingericht. Maar als ik een jas aan moet voor het hele jaar... en die moet ik zwinters, zomers, in de herfst en in de zomer... dan is er maar één seizoen in het jaar waarin hij echt goed is. En de rest is hij of te koud, of te warm, of te groot of te klein. En dat is eigenlijk wat kantoorvasgoed voor bedrijven is. Dus ja, op dinsdag en donderdag is het vaak te klein. Op de andere dagen is het te groot en op zaterdag en zondag staat er wel stof dan. Precies. Vrijdag vaak ook. Precies. Dus je merkt al, ik heb het ook niet zozeer over ruimte, ik heb het veel meer over tijd. En op het moment dat we dus veel meer de tijd component in de werkweken aangeven. Ja, en wij met NetOS bezig zijn om ook werkplekken in hotels in te richten, want daar wordt ook gewerkt. Ja, we zijn nu met de social hub bezig. Daar zitten overdag bedrijven aan die werkplekken. En s'avonds mogen studenten daar aan zitten. Die betalen een ander moment een ander bedrag. En dit is nog gewoon een pay-per-use case. Maar die werken natuurlijk ook op een ander moment studenten. Die zijn heel vaak veel productiever op andere momenten dan dat we in het bedrijfsleven zijn. Maar stel je voor dat studenten s'avonds in een normaal kantoor aan het werk zouden gaan. Dan zeg je ja, dat ga ik echt niet doen, want dan ga ik weer aan dat bureau van Hendrika zitten. Daar staat jouw plantje en jouw fotolijstje. Dan heb je hem al helemaal afgebakend als je eigen territorium. Maar dat doen wij niet. Bij ons is het gewoon elke keer weer clean. Vergelijk het maar met een hotelkamer. Je hebt je spulletjes eruit gehaald en de volgende dag checkt iemand anders in. En wij hebben dus eigenlijk alles aan die werkplek zo gemaakt... dat we dus meteen dat gevoel voor jou kunnen creëren. Ja, en dan kun je in één keer met elkaar heel anders gaan kijken naar... hoe gaan wij onze eigen kantoorruimte nou precies inrichten, indelen en bemannen. Dus merk je dat het iets is wat ook meer en meer gaat spelen bij organisaties? Want organisaties struggelen best wel, denk ik, om hun mensen ook terug te krijgen naar kantoor... maar ook om hun kantoor erg relevant te laten zijn voor mensen. Zie je daar een switch nu in die gedachte? Honderd procent. Dus we zien bij de grote bedrijven, de conventionele bedrijven, zie je heel vaak nog de kamelenweek zoals we het noemen. Dus dinsdag en donderdag heel druk en dan de dagen eromheen heel rustig. Kleinere bedrijven zijn daar ook actief mee bezig. Alleen de meeste bedrijven nu nog hebben geen tool om die medewerker terug naar kantoor te krijgen op momenten dat we ook willen dat je op kantoor komt. Ik hoorde laatst een podcast van een directeur van een adviesbureau die veel kantoorhuisvesting doet. Die zei bij de echt grote bedrijven, het is eigenlijk alleen maar op dinsdag en donderdag wil men niet naar kantoor, want dan is het te druk. Dan moet ze vechten om een werkplek. En op maandag, woensdag en vrijdag willen ze niet gaan, want dan is er niemand. Het is een enorme contradictie eigenlijk. Daar kunnen we best wel ironisch of cynisch over doen. Ik denk dat dat niet de onderliggende boodschap is. De onderliggende boodschap is dat werkgevers en zij die de kantoren faciliteren dus op zoek moeten naar manieren om het leuk te maken voor mensen om naar kantoor te komen. Dat één. ...en het relevant te maken om naar kantoor te komen. Want stel, ik moet een uur reizen om naar kantoor te komen... ...en ik kom naar kantoor en jij bent er vervolgens niet... ...en vervolgens heb ik vanaf dat kantoor waar ik een uur naartoe heb gereisd... ...alsnog een kool met jou terwijl je thuis zit... ...denk ik, dat had ik vanuit huis ook kunnen doen. Ja, dat is onzin. Pardon. En ik durf te zeggen dat dat nu heel veel aan de hand is. Er is niet alleen technologie voor nodig, en daar begint het wel bij. Want technologie, dat ik weet dat twee werkplekken voor jou en mij zijn gereserveerd, waar onze naam op staat en die gepersonaliseerd is, helpt. Die moet ik dan boeken. Zelfs als ik in mijn eigen bedrijf zit, of dan reserveer ik die, dan moet ik er wel ook zijn. Dan moeten we er niet voor zorgen dat we, zoals we in resorts vaak zien, s'ochtend snel het handdoekje neerleggen op het mooiste stoeltje bij het zwembad, vervolgens de hele dag op safari. En dat je in ieder geval weet dat je s'middags daar bent. Maar dat gebeurt nu veel, hè? Ja, ik herken dit. Overigens leg ik niet mijn handdoekje neer, zo ben ik het dan niet, maar ik herken dit. Jij niet, ik uiteraard ook niet. Niemand doet dat, maar toch hebben we het wel eens zien gebeuren. Dus ook niks menselijks is ons vreemd. Daar moeten we ook niet al te spastisch over doen. Ik denk nogmaals dat wij aan de ene kant moeten zorgen dat we technologie hebben die ervoor zorgt dat als ik op kantoor kom dat ik de beste werkplek heb met het beste scherm en dat gewoon goed werkt met goed internet en dat ik voel dat ik in de identiteit van het bedrijf ben, dat is één. En ten tweede moet er een soft eigenlijk een soort gedragsmanagement omheen om ervoor te zorgen dat ik dus eigenlijk stel ik heb 100 medewerkers en ik heb 60 plekken op kantoor dan heb ik over een week 300 plekken te vullen Als ik dan honderd medewerkers heb, dan kunnen ze gemiddeld drie dagen per week naar kantoor komen. Maar niet met z'n allen op dinsdag en donderdag. Dus als wij dan gewoon met elkaar de juiste tooling maken om ervoor te zorgen dat we die druk over de week wat gelijkmatiger gaan verdelen, dan wordt in een keer dat bezettingsspel heel leuk. En dan maken we ook optimaal gebruik van de meters. Maar zeg je nou eigenlijk ook dat als we dat zouden doen dat je met minder meters af kan of dat we gewoon eigenlijk met minder panden af kunnen? Want er staat natuurlijk superveel inefficiënt leeg ook. Wij claimen, en dat is natuurlijk een mooie, jullie kunnen vandaag heel veel informatie ophalen, wij claimen dat er ongeveer 32 miljoen vierkante meter kantoor in Nederland structureel onderbenut is. Ik zeg niet dat die niet verhuurd zijn, dat zijn ze wel, maar die staan eigenlijk het grootste gedeelte van de tijd heel veel energie weg te slurpen en dat is heel erg zonde. En vanuit de kant, ook vanuit de kant van bijvoorbeeld vanuit de MSPs die al die bedrijven en die kantoren bedienen, is er een hele grote kans dat in de toekomst het aantal kantoorvierkante meters terug gaat lopen. Dus hoe zorgen we er dan voor dat die meters wel goed benut worden en dat wij dus vanuit alle aspecten een betere en fijnere werkomgeving creëren En tegelijkertijd ook voor zorgen dat we die business goed intact houden. Ja, dat kan in onze optiek. Maar daar zijn vastgoedeigenaren heb je daarvoor nodig. Daar heb je operators voor nodig. Daar heb je gebruikers voor nodig. En uiteindelijk jij en ik als werknemer van een bepaald bedrijf... die dus dat kantoor dan ook gaan gebruiken op een manier... zodat we hem optimaal inzetten. Waar begin ik als organisatie? Hoe doe ik dat? Meten. Dat klinkt heel stom. Maar dat is gewoon zo. Wij zijn een carve-out als bedrijf van Mr. Green Offices. Mr. Green is eigenlijk de eerste fractional office-aanbieder waar je tijd huurt. Dus bedrijven die zeggen, wij zijn maar drie dagen in de week op kantoor, dus regel voor mij die drie dagen kantoor en doe er voor de rest mee wat je zelf wil. Daar is in eerste instantie deze techniek voor ontwikkeld. En daar hebben wij data uitgehaald. En wat zeggen bedrijven allemaal als ze bij Mr. Green onboarden? Nou, wij zijn denk ik gemiddeld drie, tussen de drie en vier dagen in de week op kantoor. En wat meten we na een half jaar? Twee, 2,1. Maximaal. En dat is niet erg. Dat is gewoon, stel als ik zeg van ik ga vier dagen in de week naar kantoor. Ja, nu zit ik al hier. Dus ik ben vandaag alweer niet op kantoor. Maar dat zou wel een kantoordag voor mij zijn geweest. Dus mensen zijn gewoon structureel minder op kantoor dan dat ze zijn. Dus zo eerst eens beginnen met meten. Dus echt zeggen van hoe vaak... Ben je op kantoor en hoe vaak wil ik dat je op kantoor bent? En daar de tools voor geven zodat bedrijven daarmee aan de slag kunnen. En dat wordt af en toe best wel geïnterpreteerd van, dat vind ik niet fijn als mijn baas weet hoe vaak ik op kantoor ben of wat dan ook. Dat is gebeurd, hè? En dat analyseren we. Maar hoe fijn is het wel... Ik ken niemand die voor zijn plezier naar een kantoor rijdt... en niet weet met wie hij straks tegen gaat komen. Ik ken niemand die dat fijn vindt. Die zegt, ja, dat voorbeeld van zojuist... hadden we die teamscall wel kunnen doen. Maar op het moment dat ik weet dat wij met ons team... standaard één of twee of drie dagen in de week naar kantoor komen... en er dan ook zijn... dan is het voor mij de moeite waard om naar kantoor te komen. En dat is denk ik wat wij met z'n allen als facilitaire clubs, als techniekondersteuners, als vastgoedeigenaren, als werkgevers ervoor moeten zorgen. Zorg ervoor dat die journey, die reis die men moet maken van huis naar kantoor, dat die het waard is. En dat doe je alleen maar door een goede werkomgeving te creëren. Dat is waar wij menen nu echt wel een onderscheidende, unieke propositie in te maken. Want daar begint het bij. Gewoon maar een mooi kantoor neerzetten, een prachtige studio zoals hier, met lekkere stoelen en dergelijke. It doesn't cut it anymore. Je moet echt een programma hebben met je team, met je mensen, om ervoor te zorgen dat die ruimte dan ook optimaal gebruikt wordt. En waar zit dan de sweet spot? Want ik hoor jij net zeggen, je moet als organisatie ook bepalen hoe vaak moeten mensen dan naar kantoor komen. Vanuit jouw best practices, waar zit dan de sweet spot? Want ik heb het idee dat wij vaak denken dat mensen er veel meer moeten zijn dan dat misschien echt nodig is voor dat stuk teambuilding of voor dat stuk binding of whatever het dan ook is. Het is heel erg afhankelijk, maar ik denk, gaat het over kwaliteit met een lange tijd, met een lange ei, of gaat het over kwantiteit? Iedereen gewoon terughalen naar kantoor is een manier, alleen dan komt er een soort van dwang bij. En de vraag is of dat bijdraagt aan de output van een bedrijf. Uiteindelijk is een bedrijfseigenaar of een manager van een team de enige die kan beantwoorden hoe vaak iemand op kantoor moet zijn. Daar begint het mee. Maar vervolgens, gaat het ook om de faciliteiten die zo'n manager of zo'n werkgever heeft om het dus ook de output op kantoor dan ook maximaal te maken of optimaal te laten zijn, niet maximaal maar optimaal. Dus daar begint het mee en alleen in all fairness als ik weer even die vergelijking maak met hotels Met hotels zijn echt geweldige benchmark tools, want wij wisten echt in een stad als Berlijn precies hoe ons hotel opereerde. Ik wist dat wij in het viersterrensegment waren en dan kon ik precies zien, nou, we zaten in een competitive set met een aantal andere viersterrenhotels en wisten precies wat hun gemiddelde bezettingsgraad was, wat hun gemiddelde kamerprijs was, hoe die was opgebouwd, dat deelden we met elkaar. Ja, deelden jullie dat? Ja, dat wordt gedeeld, want dat is natuurlijk belangrijke informatie als het gaat om Hoe dus de markt zich beweegt. Alleen in de kantoorwereld bestaat dit eigenlijk niet. Want er is niet een uniform systeem. Er is niet een uniform soort van PMS, property management systeem, wat precies bijhoudt hoe het gebruik van kantoren is. En wij willen daar met Netto Essex het verschil in maken. Wij willen eigenlijk een soort hotel PMS van kantoren maken, waardoor ook een gebruiker ook echt weet hoe effectief hij het gebruikt. Je krijgt van Netflix, kun je ook uitzoeken hoe lang je op Netflix hebt. Je krijgt van Spotify, je krijgt je overzicht. Je krijgt overal aan het eind van de maand hoeveel minuten heb ik gebeld met KPN. Maar kantoorgebruik is er eigenlijk amper. Het is eigenlijk een super relevant onderwerp, ook als je even denkt vanuit een overheidsperspectief. Want we hebben natuurlijk allerlei uitdagingen hier in Nederland. Om nog maar te zwijgen dan over de woninguitdaging die we hebben, de woningaanbod. Terwijl we eigenlijk op dit soort dingen... Het is eigenlijk bizar nu je dit zo zit te vertellen. Het is zo logisch als wat. Het is zo logisch als wat. Alleen ergens moet dus ergens een keer bij ons allemaal dat besef indalen van... Luister, het begint dat we gewoon weten hoe vaak we er zijn. Ik sprak onderweg hier naartoe, sprak ik een vriend van mij. Die heeft een tweede huisje, een boothuis. Hij zegt, ja, vorig jaar zijn we er vijf dagen geweest. Dus dat huis staat 360 dagen leeg. Dat is eigenlijk iets te veel. Helemaal in een land waar we... Ja, maar in kantoren, dus ook weer die vergelijking met hotellerie, als ik voorheen naar een investeerder ging of naar een bank en ik zei ik ga hier een hotel neerzetten en ik ga 30% bezetting gaan draaien, dan keek die bank mij aan en zei van nou, dat is een goed idee, maar niet met ons. Nee precies. Want dat accepteert niemand. Nee dank je. Maar dat is wel de facto wat er in kantoren gebeurt. Dus als ik een leverancier ben van enigelei van apparatuur of services in een kantoor, dan moet ik daar wel over na blijven denken. Dus lever ik iets wat ook dus goed wordt gebruikt? En ik vind als we daar met elkaar naar kijken hoe we dat wel goed en optimaal in kunnen richten, dan hebben we denk ik al, en dan kunnen we meedenken met die klant. En in plaats van dat we zeggen van, oh ja, je hebt 300 vierkante meter, dat heb je, maar ik zie dat de helft niet gebruikt. Hoe kunnen we ernaartoe dat je misschien de helft gaat gebruiken? maar beter. En dan kiezen we dus over kwaliteit met een korte ei, over kwantiteit. En ik denk dat dat meedenken met een klant of met een gast te alle tijden belangrijk is, willen wij onze klantrelatie kunnen behouden. Maar denk je niet dat er dan ook iets in de vastgoedsector moet veranderen? Want je zit natuurlijk ook heel vaak aan een lange termijncontract met je verhuurder vast, waar je natuurlijk ook niet zomaar uit kan stappen heel vaak. 100 procent. Het begint al bij de financiering van het vastgoed. Stel, wij hebben dit pand, dan ga ik naar de bank en dan zeg ik van, ik ga het flexibel verhuren. En dan zegt de bank, nee, ik heb liever een huurcontract van vijf jaar, dan heb ik de inkomsten stroom. Nou, omdat huurkomsten... En bevorken tien jaar? En om dat te doen moet ik dus iemand zo gek vinden die zegt, oh ik ga dit wel tien jaar huren, ondanks dat we niet eens weten hoe alles met AI, alles gaat echt wel veranderen in de komende jaren. Dus daar begint het bij het financieren, dan kaskadeert dat door naar de vastgoedeigenaar, kaskadeert dat door naar de huurder, en die huurder zit vervolgens in een pand en zegt ja nou ik kan echt nul niks doen. En die gaat dan vervolgens die ruimte inrichten. Daar komen dan diensten in. Die moeten subscriptions voor al zijn werkabonnementen doen. Dat moet ingericht worden. Dat moet ondersteund worden. Dat moet verwarmd worden. Dat moet beveiligd worden. En zo creëren we dus eigenlijk weer voor de zoveelste keer een niet duurzame oplossing. Wat zonde eigenlijk. Ik ben helemaal geïntrigeerd hier. Dus iedereen ook met wie we praten en bij wie we dit eigenlijk op deze wijze van stel die vraag gewoon eens aan jezelf van hoe zou je het als je vanaf scratch kunt beginnen, hoe doe je het dan? Er liggen enorm veel kansen. Want mensen willen elkaar echt nog wel zien. Ik maak me echt niet druk of de kantoren in de toekomst niet meer relevant worden. Ik denk dat ze nog steeds heel relevant zijn. Ik denk alleen dat we ze in moeten richten en in moeten delen op een manier dat ze bijdragen aan de output van het bedrijf. Ja, want die menselijke verbinding, dat zie ik dan wel weer heel erg, die menselijke verbinding wordt juist in een tijd waarin we natuurlijk aan het digitaliseren zijn ook wel weer heel erg belangrijk, maar wel kwalitatief. Mensen willen kwalitatief bij elkaar zijn en met elkaar zijn. Honderd procent. Ik zei een paar jaar geleden ook progress voor hotellerie, human connection is the new luxury. Ik denk dat het tijd maken voor mensen om elkaar live te zien, die behoefte gaat nooit weg. Dat is het voordeel dat we Covid hebben gehad en dat we natuurlijk heel veel digitaal allemaal doen. Dat zijn allemaal hele mooie add-ons. Dus digitale meetings zijn prachtige add-ons. Whatsapp, alle social media. Ja, we krijgen steeds meer. Maar uiteindelijk gaat er niks boven het... Als we aan het einde van ons leven terugkijken, denk ik... Ik ben nog een jonge... Ik sta in de kracht van mijn leven uiteraard. Maar dan denken we aan de herinneringen die we door hebben gebracht live met andere mensen. Dat zijn uiteindelijk de belangrijkste herinneringen. Dus die hebben we als bedrijf, in onze bedrijfsvoering, denk ik, ook gewoon bovenaan te zetten van onze prioriteiten. Maar dit bepaalt natuurlijk ook hoe je je kantoor inricht. Want we komen natuurlijk niet naar een kantoor... om alleen maar acht uur lang tegenover elkaar stil te zitten werken. Je komt juist voor die... Dus dat bepaalt ook wat je met je ruimte doet. Ja, zeker waar. Dat zie je nu ook. We zien natuurlijk de meest waanzinnige kantoren. Het wordt echt prachtig ingericht en ingedeeld. Alleen de volgende vraag is van hoe zorgen ze er dan vervolgens voor als ze zo prachtig zijn? Want dat is drie keer mooi. En dan zijn we er vervolgens aan gewend. Hoe zorgen we er vervolgens voor dat we dus ook terugkomen in een bepaalde kadans? En nogmaals aan die bedrijfsdoelstellingen kunnen voelen. Of organisatiedoelstellingen. Wat is jouw verwachting de komende periode? Gaan we bepaalde trends zien, bepaalde ontwikkelingen zien? Welke kant gaat dit om? Ten eerste, ik bedoel, wie het weet mag het zeggen, de snelheid van AI vind ik ongelooflijk moeilijk in te schatten. Nu zien we natuurlijk dat er echt wel heel veel bedrijven worden, met name juniorposities, worden nu gewoon stopgezet vanuit het feit van, nou, we zien nu met Claude Cowork of GPT of via Gemini of via Perplexity of een van die andere natuurlijk geweldige tools dat we kijken van, hé, wacht even, waar we vroeger heel veel tijd mee bezig waren om iets te creëren, kunnen we nu heel snel maken. Of dat zo blijft, weet ik niet. Ik denk dat AI uiteindelijk, nu zijn we allemaal de hele dag er druk mee en is het nog iets nieuws en zijn we denk ik een beetje bewust bekwaam aan het worden. En straks worden we denk ik onbewust bekwaam en dan zijn we, is dat ingebed en zal er vast wel weer daar wat terugkeren. Echter. Ik denk dat we ook reëel moeten zijn dat heel veel kantoorwerk repeterend is van heel veel mensen. Dus iedere dag doen we hetzelfde, doen we dezelfde processen. En repeterende processen zullen, denk ik, op den duur in een andere vorm uitgevoerd gaan worden. Ik ben er niet van overtuigd dat het aantal werkplekken in de kantoren enorm zal stijgen of gelijk zal blijven. Mijn gevoel zou zeggen, als ik gewoon logisch nadenk, dan denk ik dat de totale kantorenmarkt en het aantal werkplekken wat zal kunnen gaan dalen. Tegelijkertijd geeft dat een enorme kans, want dat zorgt er ook voor dat de werkplekken die er wel zijn, dus effectiever en beter munit moeten gaan worden. En daar moeten we met elkaar aan werken. Ja, want wat je eindelijk... Zeg je dan van, nou, ga meer voor het verbeteren van die employee experience... in plaats van voor die kostenbesparing? Of zeg je van, nou, men snijdt aan twee kanten? Nou, als wij als dienstverleners mee kunnen denken met onze klanten... en kunnen zeggen, kijk, nu heb je deze hele ruimte... maar waarom zou je niet het iets compacter maken en iets beter? En dus uiteindelijk op een kostenbesparing komen... maar per unit tot een betere opbrengst... Dan denk ik dat iedereen er lol van heeft, want dan kan die vrijgekomen ruimte weer op een andere manier ingezet worden. En hoe ziet een kantoor eruit in de toekomst, weet je? Dus wij zijn ook heel actief bezig nog steeds, ook niet alleen vanuit mijn achtergrond, maar eigenlijk overal waar ik zie dat mensen zitten te werken, en dat zie ik dus op stations, airline lounges, Starbucks'en van deze wereld, hotels, conferentiecentra, overal waar mensen met een laptop aan het werk zitten, dat zijn potentiële werkplekken. voor bepaalde momenten op bepaalde dagen. Dus hoe kunnen we dat dichter bij elkaar gaan brengen? En wie zegt niet dat er straks... Ik spreek ook wel eens met projectontwikkelaars... die bij wijze van spreken grote appartementencomplexen gaan bouwen. Zou je die thuiswerkplek niet uit ieder appartement slopen... waardoor een koper gemiddeld 8 tot 10 vierkante meter minder nodig heeft... en maak daar een plint met werkplekken. Dus we kunnen werkplekken veel dichter bij onze woningen gaan brengen... waardoor we misschien het thuiswerken een andere dimensie kunnen gaan geven. Er zijn echt wel heel veel mogelijkheden om daarin, denk ik, op zoek te gaan naar nieuwe inkomstenstromen. Ja, en ik denk dat wat je zegt, dat het ook superrelevant is. Want we zijn natuurlijk vandaag met elkaar in gesprek, ook in de context van de MSP'er. Alleen ik denk juist voor die MSP'er dat het superrelevant is, want de marges staan hartstikke onder druk. Dus kosten besparen is superrelevant voor die MSP'er. Maar het is ook nog eens een keer knijtermoeilijk voor ze om talent aan te trekken en talent vast te houden. Dus als je die experience kan verbeteren, En door die kantoorexperience een uplift te geven, dat voegt natuurlijk enorm veel toe voor de mensen die je aan boord hebt, maar ook voor het aantrekken van nieuw talent. Super relevant. Tot een paar jaar geleden had ik nog nooit van MSP gehoord, maar ik begrijp dat het staat voor Managed Service Provider. Service, als ik natuurlijk getraind in hotellerie, denk bij service altijd juist veel meer aan menselijke service. Terwijl bij een MSP, heb ik geleerd, is het veel meer in de technische service kant. Dus daar zit er nog heel veel ruimte van als daar de human component juist wel in komt en het meedenken van hoe kunnen we dit gewoon beter voor je inrichten. Alleen het zal voor iedereen vereisen, denk ik, dat we wat proactiever gaan meedenken en gaan voordenken, in plaats van nadenken, van voordenken hoe kunnen we nu een product en een dienst verlenen die adaptief is, die zich dus aanpast ook en die meebeweegt en meeademt met de omvang van onze klant. Want dat wordt ook een belangrijk thema. Ik bedoel, als ik stel, ik heb een kantoor met 300 werkplekken. en die wordt geserviced door MSPX en die 300 werkplekken worden maar voor 20% benut en sommigen helemaal niet. Nou ben ik dan bereid om daar iedere keer toch nog een soort van subscription of retain over te betalen. Hoe kunnen we dat in andere vormen gieten? Dus ik denk dat het, in plaats van er angstig voor te zijn, denk ik dat we er creatief naar moeten kijken. Kijken gewoon van hoe gaat die Wat je net zo zei, die user experience, hoe kan ik die gewoon extra toevoegen? En wij zeggen het wel eens voor de gein, wat we met NetOS willen doen, is eigenlijk verkopen wij controle verpakt in een cadeautje. En die controle is ongelooflijk belangrijk, want die controle zorgt voor meetbaarheid. Ik kan me voorstellen, en ik ben geen MSP uiteraard en ik heb er geen ervaring in, maar als ik met goede meetwaarden kan komen en op die manier mijn klanten ook op de juiste wijze kan onderwijzen en informeren over hoe ze dingen beter kunnen doen... dan worden we een partner, letterlijk. En dat doen partners. Ja, en dan heb je af en toe misschien... dan kalft het even wat af en vervolgens groeit het weer. Ja, ik denk gewoon dat er veel meer gaat om waar ligt onze toegevoegde waarde. En onze relevantie. Dus ja, die hebben we met elkaar maar te zoeken en uit te voegen. MUZIEK